18 april 2017

Regels voor betalingstermijnen

Op 16 maart a.s. treedt een nieuwe wetgeving in werking m.b.t. contractuele betalingstermijnen. In de wet wordt al uitgegaan van een betalingstermijn van 30 dagen, maar partijen mogen een langere termijn met elkaar overeenkomen.

Normale betalingstermijn 30 dagen; langere termijn tot 60 dagen toelaatbaar

Op 16 maart a.s. treedt een nieuwe wetgeving in werking m.b.t. contractuele betalingstermijnen. In de wet wordt al uitgegaan van een betalingstermijn van 30 dagen, maar partijen mogen een langere termijn met elkaar overeenkomen. Met de nieuwe regels wordt in de wet een maximum vastgelegd van 60 dagen. Ook daarvan mag weliswaar nog worden afgeweken door uitdrukkelijk een langere termijn overeen te komen, maar die langere termijn mag dan niet kennelijk onbillijk zijn voor de schuldeiser. Daarbij wordt gelet op de vraag of de tot betaling verplichte partij objectieve redenen had om af te wijken van de 60 dagentermijn, op de aard van de prestatie en op de vraag of sprake is van een aanmerkelijke afwijking van goede handelspraktijken.

Uitzonderingen slechts zeer beperkt mogelijk

In de toelichting bij deze wetgeving blijkt uit de in dit verband gegeven voorbeelden dat niet snel sprake zal zijn van toelaatbaarheid van een langere termijn dan 60 dagen. Zo wordt gewezen op de consignatieovereenkomst, waarbij het gebruikelijk is dat pas wordt betaald nadat de afnemer het geleverde zelf heeft doorverkocht. Verder wordt de situatie genoemd dat de tot betaling verplichte partij een startende onderneming is aan wie in het kader van het opbouwen van een handelsrelatie een langere betalingstermijn wordt gegund. Ten slotte wordt gesproken over tijdelijke betalingsproblemen die aanleiding zijn om een langere betalingstermijn af te spreken.

Afspraken over te lange betalingstermijnen niet bindend

Uit deze toelichting kan worden afgeleid dat de tot betaling verplichte partij met een goed verhaal moet komen om af te mogen wijken van het maximum van 60 dagen als betalingstermijn. Afnemers wensen uiteraard altijd een zo lang mogelijke betalingstermijn. Onder normale omstandigheden moet echter worden uitgegaan van het wettelijk maximum van 60 dagen. Indien desondanks een langere termijn wordt overeengekomen kan de schuldeiser zich op de strijdigheid met de wettelijke regeling beroepen en kan hij na 60 dagen betaling van het openstaande bedrag en wettelijke rente daarover vorderen. Die wettelijke rente is bij handelsovereenkomsten erg hoog, op dit moment 8,75%. Het is een commerciële vraag of de schuldeiser gebruik maakt van zijn wettelijke rechten.

Strengere regels voor overheden

Voor overheden geldt de 60 dagentermijn door de nieuwe regels voortaan als absoluut maximum voor de betalingstermijn. Uitgangspunt is 30 dagen, maar een termijn van maximaal 60 dagen is toelaatbaar indien de bijzondere aard of eigenschappen van de overeenkomst dit objectief rechtvaardigen. Dat laatste zal veelal niet aan de orde zijn, zodat na 30 dagen betaling van de hoofdsom en wettelijke rente daarover kan worden gevorderd, ondanks de afspraak over een termijn van 60 dagen. Een langere termijn dan 60 dagen is voor overheden als debiteur onder geen enkele voorwaarde toelaatbaar.

Betalingsverzuim ondanks goede afspraken over betalingstermijn

De nieuwe wetgeving betreft de afspraken die partijen bij het aangaan van de overeenkomst met elkaar maken over de betalingstermijn. Een andere kwestie is het betalingsgedrag van de debiteur ondanks de gemaakte afspraken. De afspraak dat een betalingstermijn geldt van 30 dagen of 60 dagen betekent nog niet dat de debiteur binnen deze termijn betaalt. Bij overschrijding van de afgesproken betalingstermijn kan de schuldeiser tot invorderingsmaatregelen overgaan. Indien de schuldeiser zijn verplichtingen goed is nagekomen (met name tijdige levering van een deugdelijk product) staat hij volledig in zijn recht en zal zijn vordering voor het uitstaande bedrag door de rechter worden toegewezen, met veroordeling van de debiteur tot betaling van wettelijke rente en de gerechtelijke en buitengerechtelijke incassokosten. In de praktijk kiezen schuldeisers er uit commerciële overwegingen echter vaak voor om lange(re) tijd te berusten in het betalingsverzuim. Dat is een eigen keuze, die los staat van de juridische mogelijkheden.

Wettelijke rente structureel verhoogd

Met de nieuwe wetgeving voor betalingstermijnen wordt ook de wettelijke rente structureel verhoogd. Tot nu toe werd deze vastgesteld door de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank met 7 procentpunten te verhogen. Aldus berekend bedraagt de wettelijke rente vanaf 1 januari 2013 7,75%. Op grond van de nieuwe regels moet de genoemde herfinancieringsrente voortaan met 8 procentpunten worden verhoogd, zodat de wettelijke rente voor handelsovereenkomsten met ondernemingen of overheidsinstanties als afnemer per 16 maart 8,75% bedraagt.

Lopende overeenkomsten

De nieuwe regels gelden voor overeenkomsten die vanaf 16 maart 2013 worden gesloten. Lange betalingstermijnen in overeenkomsten die vóór deze datum zijn gesloten kunnen dus niet ter discussie worden gesteld.

Conclusie en adviestekst

Op grond van de nieuwe wetgeving kunnen leveranciers bij onderhandelingen over verkoop van producten en levering van diensten vasthouden aan een maximum betalingstermijn van 60 dagen en daarvoor naar de nieuwe wettelijke regels verwijzen. De leverancier kan, indien de klant aandringt op een langere betalingstermijn dan 60 dagen, het volgende stellen:

Sinds 16 maart 2013 geldt nieuwe wetgeving voor de betalingstermijn. Deze termijn mag niet langer zijn dan 60 dagen, behoudens uitzonderlijke omstandigheden zoals levering in consignatie. Zie art. 6:119a lid 5 Burgerlijk Wetboek. Indien een langere termijn dan 60 dagen wordt overeengekomen kan desondanks vanaf 60 dagen betaling worden gevorderd, vermeerderd met de hoge wettelijke rente voor handelsovereenkomsten indien betaling vervolgens uitblijft.

Tegenover overheidsinstanties als klant kan, indien de overheidsinstantie aandringt op een langere betalingstermijn dan 30 dagen, de volgende tekst worden gebruikt:

Sinds 16 maart 2013 geldt nieuwe wetgeving voor de betalingstermijn. Deze termijn mag niet langer zijn dan 30 dagen, behoudens uitzonderlijke omstandigheden. Zie art. 6:119b lid 5 Burgerlijk Wetboek. Indien een langere termijn dan 30 dagen wordt overeengekomen kan desondanks vanaf 30 dagen betaling worden gevorderd, vermeerderd met de hoge wettelijke rente voor handelsovereenkomsten indien betaling vervolgens uitblijft.



TERUG NAAR HET OVERZICHT